fertility

Bir insanın yaşamında doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek potansiyel birçok patoloji görülebilir. Örneğin; bazı genetik ve kan hastalıkları, oto-immün hastalıklar, metabolik hastalıklar, özellikle üreme organlarına yapılan tekrarlayan operasyon uygulamaları ve özellikle de kanser bu patolojilere verilebilecek örnekdir. Kanser varlığında her ne kadar geliştirilen modern tedavi yöntemleri ile sağ kalım oranları yükseltilmiş olsa da, bu tedavilerdeki en önemli sorunlardan biri belki de en önemlisi, kişinin doğurganlığının olumsuz etkilenmesi belki de toptan yok olması olasılığıdır.  Verilecek kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi tedavinin üreme hücrelerine değişik oranlarda olumsuz etkisi olmaktadır.Özellikle kanser olgularında, kişilerin doğurganlığının korunmasının nasıl sağlanabileceği iyi düşünülmelidir. Tanının konması sonrası süre kaybetmeden, hastaya uygun doğurganlığı koruyucu tedavi seçeneğinin seçilmelidir.Kanser olgularında doğurganlığı sağlama amaçlı yapılacak tüp bebek tedavisi ile verilen ilaçlar ve sağlanan yüksek hormon düzeylerinin, kanserin seyri üzerinde olumsuz bir etkisi olup olmayacağı da irdelenmesi gerekli bir diğer önemli konudur.

Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ajanları, kanserli habis hücreleri yok ederken, sperm ve yumurta-oosit gibi üreme hücrelerini de öldürürler. Yine kullanılan radyoterapi-ışın tedavisi ile de, yumurtalık ve testis hücrelerine kalıcı hasar verilmesi çok yüksek oranlarda görülmektedir. Aynı hasarın geniş radikal cerrahi tedavi ile de verilmesi mümkündür.

Ailesinde erken menopoz olan kadınlarda yumurtalık-over rezervinin erken dönemde tükenme olasılığı vardır. Çoğunlukla genetik kaynaklı olan bu durum örneğin metabolik bir hastalık olan galaktozemi veya genetik geçişli Turner sendromunda görülebilir. Bazen genetik veya metabolik bir neden olmadan da, edinsel olarak yumurtalıklara erken yaşlarda zarar vermek mümkün olabilmektedir. Örneğin endometrioma-çikolata kisti gibi iyi huylu bir hastalık nedeniyle yapılan tekrarlayan operasyonlar sonrası da, yumurtalıklara aynı derecede hasar verelebilir. Yine yetişkin yaşa ulaşmadan görülen ve hastalığın kendisi veya tedavisinin yumurtalık veya testislerdeki üreme hücrelerine zarar verebileceği bazı hastalıklar vardır. Bu durumda da kişinin üreme fonksiyonlarının korunması önem kazanır. Şimdi doğurganlığın korunmasının yapılmasını gerektirecek patolojileri inceleyelim: Her iki cinste de görülebilen çocukluk çağı kanserleri; Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfoma, her tür lösemiler, osteosarkom, genital rabdomyosarkom, Wilm’s tümörü, Ewing sarkomu.Otoimmün ve kan hastalıkları; sistemik sklerozis, Behçet hastalığı, sistemik lupus eritematozis (SLE), Wegener granülomatozisi, multipl skleroz (MS), otoimmün trombositopeni, aplastik anemi, inflamatuvar barsak hastalıkları, pemfigus vulgaris. Serviks-rahim ağzı kanserleri, meme kanseri, pelvise radyoterapi yapılmasını gerektiren organlardaki tümörler, kemik iliği transplantasyonu gerektiren kanser, kan ve otoimmün hastalıklar. Bazı ailelerde görülen örneğin BRCA-I ve II genlerinin taşıyıcılığı ile artan meme ve over kanseri riski ve korunma amaçlı overlerin alınmasının gerekebileceği durumlar.Tekrarlayan operasyonlar nedeniyle yumurtalığa hasar verilme potansiyeli olan iyi huylu lezyonlar (endometrioma, iyi huylu kistler), galaktozemi, ailede erken menopoz öyküsü. Özellikle kanser olguları, tedavi öncesi doğurganlığı koruyucu önlemlerin ve uygulamaların yapılmasını gerektirir en önemli alanı oluşturmaktadırlar. Kanser tedavileri öncesi, kişinin üreme fonksiyonlarının korunması amaçlı bazı operasyonlar yapmaktayız. Bunları kısaca özetlersek;

Ovaryan transpozisyon: Kadın genital organlarını bulunduğu pelvis-alt karın bölgesine yapılacak radyoterapi yumurtalıklara zarar verir. Bu tedavi sonrası çoğunlukla kişi menopoz düzeyine inecek derecede yumurtalık rezervini kaybeder. İşte buna engel olmak için, yumurtalıkların laparoskopi ile radyoterapi verilecek bölgenin dışına alınması işlemidir.

ovaryan

Radikal trakelektomi: Serviks-rahim ağzı kanserli genç kadınlarda doğurganlığı korumak için, rahmi almaksızın rahim boynu ve lenflerin alınması ile kanserin tedavisine olanak sağlayan bir operasyondur.Kanser olgularında üreme fonksiyonlarının tüp bebek teknolojileri ile korunabilmesi amacıyla; hastanın cinsine, yaşına ve evli olup olmamasına göre değişen yaklaşımlar uygulamaktayız. Şimdi bunları inceleyelim:

KADIN HASTALARDA

Ergenlik öncesi; yumurtalık- over dokusu dondurulur.

Ergenlik sonrası; Yumurta-oosit veya yumurtalık-over dokusu dondurulabilir.

over dondurma

Eğer kişi evli ise, değişik olasılıklar vardır:Kemoterapinin geciktirilemeyeceği acil tedavi gerektiğinde veya tedavide verilecek hormonların kanserin seyri üzerinde zararlı olma olasılığı varsa; yumurtalık dondurulur, veya yumurtalıklardan olgunlaşmamış yumurtalar alınarak sonradan in-vitro matürasyon-IVM yapılması amacıyla dondurulur.

plastik tup

Yumurtaların dondurulduğu plastik saklama tüpleri-CRYTOP

 

Kemoterapi acil değilse ve tüp bebek teknolojilerinde kullandığımız ilaçların kanserin seyri üzerinde olumsuz etkisi yoksa; hastaya tüp bebek tedavisi uygulanır. Hastadan elde edilen embryolar dondurulur. Hastanın tedavisinin bitmesi sonrası bir dönemde, bu embryolar çözülerek kullanılır. Eğer kişi evli değilse;     Kemoterapinin geciktirilemeyeceği acil tedavi gerektiğinde veya tedavide verilecek hormonların kanserin seyri üzerinde zararlı olma olasılığı varsa; yumurtalık dondurulur, veya yumurtalıklardan olgunlaşmamış yumurtalar alınarak sonradan in-vitro matürasyon-IVM yapılması amacıyla dondurulur. Kemoterapi acil değilse ve tüp bebek teknolojilerinde kullandığımız ilaçların kanserin seyri üzerinde olumsuz etkisi yoksa; yumurta dondurulur.

 

ERKEK HASTALARDA:

 

Ergenlik öncesi: Testis dokusu dondurulur.

 

Ergenlik sonrası: Sperm dondurulur.

 

Evli: Çifte tüp bebek tedavisi uygulanır. Hastadan alınan spermlerle eşinden elde edilen embryolar dondurulur. Bu embryolar daha sonraki bir dönemde çözülerek eşine transfer edilir.

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Yorumlar   

#1 gamze ergün 20-03-2014 13:48
ben over ca atlattım sol yumurtalığım alındı 3 ay kemoterapi gördüm ve şuan saglıklıyım bildiğimkadarıy la artık dondurma gibi bir şansım kalmadı sanırım ama baska bir yöntem var mıdır acaba ?
Alıntı
#2 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 13:48
Kemoterapi öncesi over – yumurtalık dokunuzun dondurulması gerekiyordu. Şu an ancak geri kalan yumurtalık dokunuzun fonksiyonu değerlendirileb ilir. Çoğunlukla o doku artık inaktif olmuş çıkıyor. Başka yapılabilecek bir şey yok ne yazık ki.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#3 BUSRA 18-06-2014 09:34
EŞİM 2005 SENESİN DE İLİK NAKLİ TEDAVİSİ OLDU.VE ŞU ANDA SAĞLIĞI İYİ SEYRETMEKTE.FAK AT EŞİM'İN SPERM DONDURMA'SI YOK.EN SON DOKTORUMUZ DA SPERM TESTİ YAPILDIĞIN DA ÇOCUK SAHİBİ OLMA İMKANINIZ VAR DENİLDİ.TEDAVİ AŞAMASIN DA ÇOCUK SAHİBİ OLMA İMKANIMIZ VARMI DIR?SİZE DANIŞMAK İSTEDİM.BİLGİLE NDİRİRSENİZ SEVİNİRİM.
Alıntı
#4 Dr. Muammer DOĞAN 19-06-2014 15:19
Alıntılandı BUSRA:
EŞİM 2005 SENESİN DE İLİK NAKLİ TEDAVİSİ OLDU.VE ŞU ANDA SAĞLIĞI İYİ SEYRETMEKTE.FAKAT EŞİM'İN SPERM DONDURMA'SI YOK.EN SON DOKTORUMUZ DA SPERM TESTİ YAPILDIĞIN DA ÇOCUK SAHİBİ OLMA İMKANINIZ VAR DENİLDİ.TEDAVİ AŞAMASIN DA ÇOCUK SAHİBİ OLMA İMKANIMIZ VARMI DIR?SİZE DANIŞMAK İSTEDİM.BİLGİLENDİRİRSENİZ SEVİNİRİM.

Eşinizin spermiyogram değerlerini bilmeden yorum yapmam olanaksız ama; size sperm değerlerine bakıldıktan sonra gebelik olasılığı var dendi ise, bizim gibi bu konuda tecrübeli bir hekimin yapacağı tüp bebek tedavisi ile gebelik elde etme şansımız mutlaka var diyebiliriz.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
www.muammerdogan.com/
www.facebook.com/.../
twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#5 elif çelebi 05-11-2014 15:56
merhaba. benim sol kalçamda gluteus kası içerisinden malign yumuşak doku tümörü alındı.teşhis netleşmedi ama leimyosarkom düşünülüyor.kem oterapi olup olmayacağım daha belli değil. önümüzdeki hafta rt başlanılacak ama sol yumurtalık etkilenecek dediler sağ yumurtalığıda serpintiler olurmu acaba diye düşünüyorum. tedavi şekli sizce en uygun ne olur? yumurtalıkların askıya alınmasımı yoksa embriyo dondurmakmı? embriyo dondurmak için kullanılan hormonların hastalık seyrine etkisini eniyi kim bilir? çünkü kadın doğum doktorum bu konuda bana birşey söylemedi. ameliyatı yapan doktorum ortopedist onkolog. acaba medikal onkologlamı görüşmem gerekiyor?çok uzun oldu özür dilerim.
Alıntı
#6 Dr. Muammer DOĞAN 05-11-2014 18:18
Alıntılandı elif çelebi:
merhaba. benim sol kalçamda gluteus kası içerisinden malign yumuşak doku tümörü alındı.teşhis netleşmedi ama leimyosarkom düşünülüyor.kemoterapi olup olmayacağım daha belli değil. önümüzdeki hafta rt başlanılacak ama sol yumurtalık etkilenecek dediler sağ yumurtalığıda serpintiler olurmu acaba diye düşünüyorum. tedavi şekli sizce en uygun ne olur? yumurtalıkların askıya alınmasımı yoksa embriyo dondurmakmı? embriyo dondurmak için kullanılan hormonların hastalık seyrine etkisini eniyi kim bilir? çünkü kadın doğum doktorum bu konuda bana birşey söylemedi. ameliyatı yapan doktorum ortopedist onkolog. acaba medikal onkologlamı görüşmem gerekiyor?çok uzun oldu özür dilerim.

Öncelikle tanınızın ve ona göre de yapılması gereken tedavinizin netleşmesi gerekiyor. Eğer leiomyosarcoma tanısı alırsanız, bunun için yapılması olası radyoterapinin sadece sol yumurtalığa değil, her iki yumurtalığa da etkisi olacaktır. Bu nedenle bizim de bu tip hastalarımızda uyguladığımız protokolü almak için, bu konuda tecrübeli bir kadın hastalıkları doğum ve tüp bebek uzmanına başvurmanız gerekiyor. Çünkü hücre dondurması ve ovaryan dispozisyon gibi konulara biz kadın doğum uzmanları karar verip, gereken uygulamayı da ilgili uzmanlarla birlikte biz yapıyoruz.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
www.muammerdogan.com/
www.facebook.com/.../
twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#7 aysen ovalı 22-09-2017 10:46
merhabalar ablam 2008de ılık naklı oldu yumurta donrurulmadı suan 29 yasında erken menopoz denildı bebek sahıbı olabılır mı bunu anlayabılecek test var mı
Alıntı
#8 Dr. Muammer DOĞAN 24-09-2017 08:42
Alıntılandı aysen ovalı:
merhabalar ablam 2008de ılık naklı oldu yumurta donrurulmadı suan 29 yasında erken menopoz denildı bebek sahıbı olabılır mı bunu anlayabılecek test var mı

Bizim gibi bu konuda tecrübeli bir hekime başvurduğunuzda , tüp bebek teknolojisi ile gebelik olanağı sağlanıp sağlayamayacağı nı öğrenmeniz mümkündür. Kolaylıklar diliyorum.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
www.muammerdogan.com/
www.facebook.com/.../
twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı